Creatief denken stimuleren

Kevin Van Eenoo | vrijdag 11 september 2015

In de lerarenopleiding leren studenten dat ze duidelijke vragen moeten stellen als ze een (zelfstandige) werkbundel, opdracht, toets ... maken voor hun leerlingen. Vragen moeten transparant zijn, zodat er weinig kans is dat ze verkeerd geïnterpreteerd kunnen worden.

Toch is het soms moeilijk om te voorspellen hoe een leerling een bepaalde vraag zal interpreteren. Zo had de juf uit de Hannie Shaftschool Haarlem het antwoord op onderstaande vraag waarschijnlijk niet verwacht.

 

Geweldig staaltje omdenken in groep 5-6

Posted by Hannie Schaftschool Haarlem on dinsdag 8 september 2015

De juf rekende het antwoord goed, want ook al neemt de leerling de vraag letterlijk, hij deed wel wat er gevraagd werd. Uiteraard bestaat de kans dat leerling de vraag gewoon niet helemaal begrepen heeft. Anderzijds illustreert het hoe leerlingen de creativiteit bezitten om 'outside of the box' te denken. Die creativiteit moeten we stimuleren.

Afschaffen expertisenetwerken

Kevin Van Eenoo | zaterdag 6 december 2014

Op woensdag 26 november 2014 maakte de Minister van Onderwijs haar intentie bekend om in het kader van de besparingen van de Vlaamse Regering de werking van de Expertisenetwerken voor lerarenopleidingen stop te zetten in 2015. Dit ondanks haar beleidsbrief waarin het belang van professionele en kwaliteitsvolle lerarenopleidingen wordt benadrukt. De expertisenetwerken werden in 2007 bij decreet opgericht, vanuit de overtuiging dat kwalitatieve lerarenopleidingen een belangrijk fundament zijn voor goed onderwijs.

De recente beleidsevaluatie van de lerarenopleidingen getuigt van de kwaliteit van de expertisenetwerken en het regionaal platform. In het rapport Biesta, G., e.a., 2013 staat te lezen: “De ENW/RPs worden positief ervaren in het veld en hebben een positieve impact op samenwerking en coördinatie van lerarenopleidingen”. Ook internationaal worden de expertisenetwerken, enig in Europa, gewaardeerd als good practice (rapport Europese Commissie). Bovendien leveren lerarenopleidingen al enkele jaren in, o.a. door de afschaffing van de financiering van de mentoruren. Net nu lerarenopleidingen in de beleidsnota van de Minister Crevits voor nieuwe uitdagingen staan, wordt hun voornaamste ondersteuning geschrapt.
De afgelopen zeven jaar hebben de expertisenetwerken ingezet op professionalisering van lerarenopleiders en de kwaliteitsverbetering van lerarenopleidingen. We bereikten hiermee 3000 lerarenopleiders, 1000 mentoren en talrijke leraren. De projecten leverden een honderdtal publicaties en ontwikkelde materialen - zoals instaptoetsen, mentorenopleidingen, remediëringspakketten, vakdidactische handleidingen, uniforme stageformulieren … - op voor het onderwijsveld.
 
Conlusie: het afschaffen van de expertisenetwerken = bruggen opblazen tussen lerarenopleidingen. Professionalisering, samenwerking en innovatie in de lerarenopleidingen worden fundamenteel bedreigd.
 
De expertisenetwerken en het regionaal platform dragen in belangrijke mate bij aan:
  • de persoonlijke en teamgerichte professionalisering van lerarenopleiders via studiedagen, begeleidingstrajecten, seminaries, inspiratiedagen, workshops, masterclasses;
  • de ontwikkeling van expertise op het vlak van de uitdagingen voor lerarenopleidingen vandaag: superdiversiteit, meertaligheid, nieuwe technologieën, vakdidactiek en de praktijkcomponent;
  • het binnenbrengen van onderwijsonderzoek in de lerarenopleidingen;
  • de uitwisseling van expertise tussen de lerarenopleidingen onderling, en met externe partners;
  • beleidsvoorbereidend werk: toekomst lerarenopleiding, task force stage …;
  • het overleg tussen de lerarenopleidingen. De expertisenetwerken vormen het enige overlegplatform in Vlaanderen dat geïntegreerde en specifieke lerarenopleidingen samenbrengt. Zij vormen de enige schakel tussen de verschillende lerarenopleidingen als neutrale, veilige en bemiddelende instantie; dit geldt in het bijzonder voor de lerarenopleidingen van de cvo's die niet via VLIR of VLHORA kunnen participeren aan de beleidsontwikkeling;
  • de samenwerking met onderwijsactoren buiten de lerarenopleidingen: dialoog tussen het werkveld, onderwijskoepels, pedagogische begeleidingsdiensten en lerarenopleidingen, ook op lokaal vlak;
  • de samenwerking met actoren van andere beleidsdomeinen. Vanuit de expertisenetwerken  knopen lerarenopleidingen relaties aan met organisaties op vlak van doelgroepenbeleid, armoedebestrijding, cultuur, uitvalpreventie, jeugdbeleid …;
  • het leren van en met elkaar in een internationale context.

U kunt uw ongenoegen uiten over het afschaffen van de expertisenetwerken door bovenstaande brief te ondertekenen. Klik hier om de petitie te signeren.

Nieuwe brochure over het M-decreet

Kevin Van Eenoo | maandag 17 november 2014

In mei hadden we het in dit artikel al even over het M-decreet.

Die M staat voor 'maatregelen voor leerlingen met specifieke onderwijsbehoeften'. Het decreet zet een grote stap richting inclusief onderwijs.

Klasse heeft nu de brochure 'Update: M-decreet' gepubliceerd voor ouders en leerkrachten met antwoorden op vaak gestelde vragen.

In de brochure (die je gratis kan raadplegen en downloaden) vind je antwoorden op onderstaande vragen:

  • Waarom verandert het onderwijs voor leerlingen met een beperking?
  • Wat zijn de krachtlijnen van het M-decreet?
  • Welke maatregelen zijn er en wanneer gaan ze in?
  • Wat is redelijk?
  • Hoe schrijven leerlingen zich in?
  • ...

Meer informatie: Klasse reeks over het M-decreet.

M-decreet: klaar voor inclusief onderwijs?

Kevin Van Eenoo | zaterdag 3 mei 2014

Op 12 maart 2014 werd het M-decreet gestemd in het Vlaams Parlement. Die M staat voor 'maatregelen voor leerlingen met specifieke onderwijsbehoeften'. Het decreet zet een grote stap richting inclusief onderwijs.

Waarom dit decreet?

Het decreet kwam er omdat Vlaanderen momenteel koploper is in het aantal leerlingen dat school loopt in het buitengewoon onderwijs, terwijl er sinds 2008 een nieuw wettelijk kader is opgebouwd dat het recht vooropstelt van leerlingen met een beperking op redelijke aanpassingen in het gewoon onderwijs. Dat wettelijk kader bestaat uit:

  • het decreet voor het Vlaamse gelijkekansen- en gelijkebehandelingsbeleid (2008);
  • de goedkeuring door de Belgische overheden van het VN-verdrag inzake rechten van personen met een handicap (2009);
  • het nieuwe M-decreet (2014).

Invoering?

Vanaf het schooljaar 2015-2016 zullen de maatregelen geleidelijk ingevoerd worden. Leerlingen die voorafgaand aan dat schooljaar al in het buitengewoon onderwijs zijn ingeschreven, kunnen hun traject afwerken in het buitengewoon onderwijs.

Er komen ook begeleidende maatregelen:

  • vanaf 1 september 2014 zal het samenwerkingsverband van netgebonden pedagogische begeleidingsdiensten (SNPB vzw) 70 extra competentiebegeleiders inzetten om samen met de 470 reguliere begeleiders de scholen en leerkrachten te begeleiden;
  • er start ook een inclusienetwerk waar alle ouders en scholen bij kunnen aankloppen met specifieke vragen over inclusieve trajecten;
  • de nascholing op initiatief van de overheid zal tijdens de schooljaren 2015-2016 en 2016-2017 in het teken staan van inclusief onderwijs.

Veelgestelde vragen

Dit nieuwe decreet brengt heel wat vragen met zich mee zoals: "Waarom inclusief onderwijs?", "Is er genoeg draagvlak?", "Wanneer is iets een onredelijke aanpassing?", enzovoort.

Op de website van Onderwijs Vlaanderen en in Klasse vinden we 20 veelgestelde vragen voor leerkrachten en scholen en ook 15 veelgestelde vragen voor ouders.

Het werkveld

Koppen bracht dit actuele thema in beeld door een bezoek aan Ter Bruyninge. In de reportage wordt de vraag gesteld of  het gewone onderwijs wel klaar is voor deze veranderingen. Update maart 2018: de reportage in niet meer beschikbaar via de website van VRT NWS.

Bronnen: Onderwijs Vlaanderen en De Redactie/VRT NWS

UPDATE "Nieuwe brochure over het M-decreet": klik hier

Lessen over veiligheid en gezondheid

Kevin Van Eenoo | donderdag 17 april 2014

Het Europees Agentschap voor veiligheid en gezondheid op het werk (EU-OSHA) presenteert samen met het Napo Consortium een interessant nieuw project om kinderen op de basisschool elementaire kennis op het gebied van veiligheid en gezondheid bij te brengen.

Het initiatief ‘Napo voor leerkrachten’ stelt online een reeks lesmaterialen gratis beschikbaar. De pakketten zijn bestemd voor kinderen tussen 7 en 11 jaar.

Uiteraard kunnen ze ook ter inspiratie dienen voor andere doelgroepen. Ze bevatten onderwerpen als veiligheidssignalen, gevaren voor het lichaam en het herkennen van risico’s en gevaren.

Zes lespakketten over tekenfilmheld Napo

EU-OSHA geeft met behulp van de tekenfilmheld Napo op een laagdrempelige en aantrekkelijke manier voorlichting over veiligheid en gezondheid op het werk. Elk van de zes lespakketten bevat een speciaal instructieblad voor leerkrachten, waarop het onderwerp voor hen wordt toegelicht, evenals speciaal gemaakte videoclips en materialen die geen gesproken of geschreven tekst bevatten.

Plezierige en informatieve verkenning

De Napo-videoclips en de creatieve opdrachten zijn bedoeld om de onderwerpen op een plezierige en informatieve manier te verkennen. Het interactieve karakter van de lessen moet ervoor zorgen dat de leerlingen geïnteresseerd blijven en zich betrokken gaan voelen bij de onderwerpen.

Aansluiting op bestaande vakken in het basisonderwijs

De lespakketten zijn zo opgezet dat ze aansluiten op bestaande vakken, zoals persoonlijke verzorging, kennis van maatschappij en gezondheid, biologie en wiskunde. De tekenfilmfiguur Napo wordt daarbij gebruikt om de kinderen aan te spreken en basisbeginselen van veiligheid en gezondheid te illustreren.

Hun leven lang profijt van veilige en gezonde routines

Dr. Christa Sedlatschek, directeur van EU-OSHA, verklaarde: "De integratie van thema's op het gebied van veiligheid en gezondheid op het werk in de leerplannen van scholen is een belangrijk onderdeel van de ontwikkeling van een preventiecultuur. De terugdringing van risico's op het werk en in het dagelijks leven kan hierdoor worden bevorderd. Door kinderen op jonge leeftijd kennis te laten  maken met deze onderwerpen, wordt de basis gelegd voor veilige en gezonde routines, waar ze hun leven lang profijt van zullen hebben."

Testen en vertalen van de lespakketten

Nadat de lespakketten met succes in vier landen  zijn getest, zijn ze nu in achttien talen beschikbaar en worden ze gepromoot in 23 EU-lidstaten waar deze talen worden gesproken. Bij een succesvolle evaluatie zullen de pakketten op korte termijn in meer talen worden uitgebracht. Ook is het de bedoeling dat op langere termijn meer lespakketten worden ontwikkeld.

Download de lespakketten gratis via: www.napofilm.net/nl/napo-for-teachers