Een blik op de werking van inspectie 2.0

Kevin Van Eenoo | zondag 25 maart 2018

Op 28 februari zaten we met de Vlaams lerarenopleiders informatica samen met de inspectie informatica/wiskunde. Het was een boeiend gesprek waarbij we een blik kregen op de werking van inspectie 2.0. Met de invoering van inspectie 2.0 wordt er breder, methodologisch onderbouwd doorgelicht. Doorlichtingen worden nu gebaseerd op het Referentiekader voor Onderwijskwaliteit/CLB-kwaliteit en op wetenschappelijk onderzoek.

Algemeen

Inspectie 2.0 heeft een dubbel doel:

  • enerzijds controle met het oog op erkenning;
  • anderzijds een stimulans zijn voor instellingen.

De inspectie gaat meer in dialoog met scholen en leerkrachten. Onderstaande onderzoeksvragen staan hierbij voorop:

  1. In welke mate ontwikkelt de instelling haar eigen kwaliteit, met bijzondere aandacht voor de aansturing en de kwaliteitsbewaking van de onderwijsleerpraktijk?
  2. In welke mate verstrekt de instelling kwaliteitsvol onderwijs dat tegemoetkomt aan de kwaliteitsverwachtingen uit het Referentiekader voor Onderwijskwaliteit en respecteer ze de regelgeving?

Meer informatie over het Referentiekader voor onderwijskwaliteit is te vinden op mijnschoolisok.be. Voor de onderwijsleerpraktijk baseert de inspectie zich naast het referentiekader ook op de leerplannen (die niet door de inspectie ontwikkeld worden) van de doorgelichte vakken.

Inspectie 2.0 vertrekt van ontwikkelingsschalen met vier ontwikkelingsniveaus:

  • beneden de verwachtingen: er zijn meerdere essentiële elementen die voor verbetering vatbaar zijn;
  • benadert de verwachtingen: er zijn nog meerdere punten ter verbetering, maar de sterke punten wegen zwaarder door. Het geheel voldoet echter nog niet aan de verwachting;
  • volgens de verwachtingen: er zijn veel sterke punten en geen belangrijke punten ter verbetering. Het geheel voldoet aan de verwachting;
  • overstijgt de verwachting: vele sterke punten, met inbegrip van significante goede praktijkvoorbeelden.

De ontwikkelingsschalen worden nog gefinetuned op basis van de eerste inspecties volgens het nieuwe referentiekader. Ze worden later openbaar gemaakt. Op het niveau van de onderwijsleerpraktijk zijn er bijvoorbeeld schalen i.v.m. het gevalideerd doelenkader, leer- en leefklimaat, feedback ...

De ontwikkelingsschalen:

  • moeten scholen stimuleren om hun kwaliteit te (blijven) ontwikkelen;
  • zullen zorgen voor transparantie over het onderzoek;
  • helpen bij het opstellen een objectieve en betrouwbare beoordeling;
  • zorgen ervoor dat de doorlichtingsgegevens gestandaardiseerd geregistreerd worden;
  • dienen als basis voor het verslag.

Tips voor leerkrachten

Uit het gesprek met de inspectie informatica/wiskunde kwamen enkele interessante vaststellingen. Daaruit kunnen we een aantal algemene tips voor leerkrachten halen die hopelijk als vanzelfsprekend in de oren zullen klinken.

Zet in op een goede vakgroepwerking en vakoverleg

  • Zorg voor een concrete planning (Wanneer doen we wat? Wat als er iets fout loopt?).
  • Werk samen de leerlijnen uit.
  • Ga voor kruisbestuiving tussen gevestigde waarden en nieuwe leerkrachten.

Vertrek vanuit de leerplandoelen

  • Werk als leerkracht niet teveel volgens je eigen voorkeuren. Werk leerplangericht en geef elk leerplanonderdeel de nodige aandacht om tot een evenwichtige leerplanrealisatie te komen.
  • Volg de handleiding/het handboek niet te slaafs.
  • Vertrek bij het uitwerken van de leerplandoelen vanuit realistische en betekenisvolle contexten.

Zorg voor evenwichtige en transparante evaluatie

  • In de evaluatie moeten de leerplanonderdelen in verhouding tot wat het leerplan vooropstelt verrekend worden.
  • Zorg voor heldere criteria. Ga voor transparantie op het niveau van de volledige evaluatie. Leerlingen moeten weten hoe ze geëvalueerd worden.
  • Heb voldoende aandacht voor (tussentijdse) feedback.
  • Zorg bij het bepalen van een beoordeling voor een duidelijk onderscheid tussen de beoordeling van de vooropgestelde doelen door het leerplan (= wat in rekening gebracht mag worden voor attestering), verdiepende doelen die de leerkracht nastreeft en leefattitudes (die positief gevaloriseerd moeten worden).

Uiteraard nemen de lerarenopleiders de input uit het gesprek met de inspectie mee naar de lerarenopleidingen zodat ook toekomstige leerkrachten meteen mee zijn in deze mindset.

Bronnen:

Project Amper Slim: jongeren aanmoedigen voor STEM

Kevin Van Eenoo | vrijdag 23 maart 2018

Gisteren, donderdag 22 maart, werd het project Amper Slim gelanceerd in het Vlaams Parlement. In opdracht van Vlaams minister van Wetenschap Philippe Muyters en in samenwerking met verschillende hogescholen en universiteiten werden de website en de sociale mediakanalen van Amper Slim gelanceerd.

Met Amper Slim wil de Vlaamse overheid jongeren inspireren tot een toekomst in STEM. STEM staat voor Science, Technology, Engineering en Mathematics, domeinen waar niet iedereen even snel de weg naar vindt.

Volgens Pieter Tijtgat, projectleider van Amper Slim, zien jongeren wetenschap en techniek nog te weinig als een optie voor hun toekomst.

“Soms is dat uit onwetendheid, maar ook omdat hun vrienden niet met STEM bezig zijn én vooral omdat ze maar weinig voor hen aantrekkelijke info hierover vinden bij de bron van al hun wijsheid: het internet, en in het bijzonder, de sociale media. Onze hoop is dat we bij heel wat jongeren kunnen overbrengen wat STEM écht inhoudt zodat ze interesse krijgen in het vakgebied, zich identificeren met een STEM-beroep en een bewuste en gemotiveerde STEM-studiekeuze maken. Herkenbare rolmodellen zullen hier een bijzondere rol in spelen als influencers op sociale media.”

Het doel van Amper Slim is om zoveel mogelijk jongeren in Vlaanderen te bereiken, met een focus op de laatste graad van het secundair onderwijs. Dit wordt nagestreefd door het creëren en delen van virale content op de sociale media van Amper Slim en de bijbehorende website.

Amper Slim is een gezamenlijk wetenschapscommunicatieproject van de Vlaamse universiteiten en hogescholen, dat ondersteund wordt binnen het actieplan Wetenschapscommunicatie van de Vlaamse overheid. Volgens Vlaams minister Philippe Muyters is de nood aan STEM-profielen hoog:

“Onze arbeidsmarkt zit vandaag echt verlegen om mensen met een STEM-profiel. In het licht van de steile technologische evolutie van onze economie, zal die vraag in de toekomst alleen maar toenemen. Stellen dat we élk talent nodig hebben, is dus niet zomaar een boutade maar gewoon een reële vraag van onze bedrijven. Ik ben ervan overtuigd dat we heel wat jongeren warm kunnen maken voor STEM, als we ze op de juiste manier weten aan te spreken. Dat is dan ook wat we met deze campagne willen bereiken.”

Bron: Vlaams minister Muyters lanceert Amper Slim: jongeren aanmoedigen voor STEM (2017). Geraadpleegd op 23 maart 2017 via https://ewi-vlaanderen.be/nieuws/vlaams-minister-muyters-lanceert-amper-slim-jongeren-aanmoedigen-voor-stem

Creatief denken stimuleren

Kevin Van Eenoo | vrijdag 11 september 2015

In de lerarenopleiding leren studenten dat ze duidelijke vragen moeten stellen als ze een (zelfstandige) werkbundel, opdracht, toets ... maken voor hun leerlingen. Vragen moeten transparant zijn, zodat er weinig kans is dat ze verkeerd geïnterpreteerd kunnen worden.

Toch is het soms moeilijk om te voorspellen hoe een leerling een bepaalde vraag zal interpreteren. Zo had de juf uit de Hannie Shaftschool Haarlem het antwoord op onderstaande vraag waarschijnlijk niet verwacht.

 

Geweldig staaltje omdenken in groep 5-6

Posted by Hannie Schaftschool Haarlem on dinsdag 8 september 2015

De juf rekende het antwoord goed, want ook al neemt de leerling de vraag letterlijk, hij deed wel wat er gevraagd werd. Uiteraard bestaat de kans dat leerling de vraag gewoon niet helemaal begrepen heeft. Anderzijds illustreert het hoe leerlingen de creativiteit bezitten om 'outside of the box' te denken. Die creativiteit moeten we stimuleren.

Afschaffen expertisenetwerken

Kevin Van Eenoo | zaterdag 6 december 2014

Op woensdag 26 november 2014 maakte de Minister van Onderwijs haar intentie bekend om in het kader van de besparingen van de Vlaamse Regering de werking van de Expertisenetwerken voor lerarenopleidingen stop te zetten in 2015. Dit ondanks haar beleidsbrief waarin het belang van professionele en kwaliteitsvolle lerarenopleidingen wordt benadrukt. De expertisenetwerken werden in 2007 bij decreet opgericht, vanuit de overtuiging dat kwalitatieve lerarenopleidingen een belangrijk fundament zijn voor goed onderwijs.

De recente beleidsevaluatie van de lerarenopleidingen getuigt van de kwaliteit van de expertisenetwerken en het regionaal platform. In het rapport Biesta, G., e.a., 2013 staat te lezen: “De ENW/RPs worden positief ervaren in het veld en hebben een positieve impact op samenwerking en coördinatie van lerarenopleidingen”. Ook internationaal worden de expertisenetwerken, enig in Europa, gewaardeerd als good practice (rapport Europese Commissie). Bovendien leveren lerarenopleidingen al enkele jaren in, o.a. door de afschaffing van de financiering van de mentoruren. Net nu lerarenopleidingen in de beleidsnota van de Minister Crevits voor nieuwe uitdagingen staan, wordt hun voornaamste ondersteuning geschrapt.
De afgelopen zeven jaar hebben de expertisenetwerken ingezet op professionalisering van lerarenopleiders en de kwaliteitsverbetering van lerarenopleidingen. We bereikten hiermee 3000 lerarenopleiders, 1000 mentoren en talrijke leraren. De projecten leverden een honderdtal publicaties en ontwikkelde materialen - zoals instaptoetsen, mentorenopleidingen, remediëringspakketten, vakdidactische handleidingen, uniforme stageformulieren … - op voor het onderwijsveld.
 
Conlusie: het afschaffen van de expertisenetwerken = bruggen opblazen tussen lerarenopleidingen. Professionalisering, samenwerking en innovatie in de lerarenopleidingen worden fundamenteel bedreigd.
 
De expertisenetwerken en het regionaal platform dragen in belangrijke mate bij aan:
  • de persoonlijke en teamgerichte professionalisering van lerarenopleiders via studiedagen, begeleidingstrajecten, seminaries, inspiratiedagen, workshops, masterclasses;
  • de ontwikkeling van expertise op het vlak van de uitdagingen voor lerarenopleidingen vandaag: superdiversiteit, meertaligheid, nieuwe technologieën, vakdidactiek en de praktijkcomponent;
  • het binnenbrengen van onderwijsonderzoek in de lerarenopleidingen;
  • de uitwisseling van expertise tussen de lerarenopleidingen onderling, en met externe partners;
  • beleidsvoorbereidend werk: toekomst lerarenopleiding, task force stage …;
  • het overleg tussen de lerarenopleidingen. De expertisenetwerken vormen het enige overlegplatform in Vlaanderen dat geïntegreerde en specifieke lerarenopleidingen samenbrengt. Zij vormen de enige schakel tussen de verschillende lerarenopleidingen als neutrale, veilige en bemiddelende instantie; dit geldt in het bijzonder voor de lerarenopleidingen van de cvo's die niet via VLIR of VLHORA kunnen participeren aan de beleidsontwikkeling;
  • de samenwerking met onderwijsactoren buiten de lerarenopleidingen: dialoog tussen het werkveld, onderwijskoepels, pedagogische begeleidingsdiensten en lerarenopleidingen, ook op lokaal vlak;
  • de samenwerking met actoren van andere beleidsdomeinen. Vanuit de expertisenetwerken  knopen lerarenopleidingen relaties aan met organisaties op vlak van doelgroepenbeleid, armoedebestrijding, cultuur, uitvalpreventie, jeugdbeleid …;
  • het leren van en met elkaar in een internationale context.

U kunt uw ongenoegen uiten over het afschaffen van de expertisenetwerken door bovenstaande brief te ondertekenen. Klik hier om de petitie te signeren.

Nieuwe brochure over het M-decreet

Kevin Van Eenoo | maandag 17 november 2014

In mei hadden we het in dit artikel al even over het M-decreet.

Die M staat voor 'maatregelen voor leerlingen met specifieke onderwijsbehoeften'. Het decreet zet een grote stap richting inclusief onderwijs.

Klasse heeft nu de brochure 'Update: M-decreet' gepubliceerd voor ouders en leerkrachten met antwoorden op vaak gestelde vragen.

In de brochure (die je gratis kan raadplegen en downloaden) vind je antwoorden op onderstaande vragen:

  • Waarom verandert het onderwijs voor leerlingen met een beperking?
  • Wat zijn de krachtlijnen van het M-decreet?
  • Welke maatregelen zijn er en wanneer gaan ze in?
  • Wat is redelijk?
  • Hoe schrijven leerlingen zich in?
  • ...

Meer informatie: Klasse reeks over het M-decreet.